Over Münchhausen by Proxy

Share

Wat is Münchhausen by Proxy precies?

Het Münchhausen by Proxy syndroom werd voor het eerst zo benoemd en beschreven in 1977 door de Engelse kinderarts en hoogleraar Roy Meadow in de Lancet (Meadow, 1977). Hij beschreef twee casussen van jonge kinderen die opzettelijk ziek gemaakt werden door de moeder. Meadow zag hierbij overeenkomsten met het Münchhausen syndroom. Waar bij het Münchhausen syndroom de volwassene zichzelf bij een arts presenteert met valse of zelf veroorzaakte symptomen, gebeurt dit bij het Münchhausen by Proxy syndroom via het kind. De primaire verzorger, in 98% van de gevallen gaat het om de moeder, is dus de “Proxy”, de volmacht, die het kind ziek maakt of het met gesimuleerde symptomen bij de dokter brengt. Meestal worden er lichamelijke aandoeningen nagebootst of gefabriceerd, maar ook psychiatrische stoornissen.

Münchhausen by Proxy wordt ook wel Medical Child Abuse genoemd of Paediatric Condition Falsification (PCF). MbP is een zeer ernstige vorm van kindermishandeling waarbij (vaak) de moeder haar kind mishandelt. De dader verzint, verergert of veroorzaakt een psychische, sociale of lichamelijke afwijking/ziekte bij een slachtoffer, om zo zelf aandacht te krijgen van medisch personeel. De moeder is meestal de dader en het kind vaak het slachtoffer. Soms pleegt een verzorgster of oma deze daden, echter zelden de vader. Ook huisdieren of (oudere) volwassen mensen kunnen slachtoffer zijn. Helaas lijden veel kinderen onder deze verborgen vorm van kindermishandeling.

Onder kindermishandeling wordt verstaan:

  • seksuele mishandeling
  • fysieke mishandeling en verwaarlozing
  • emotionele/psychische mishandeling en verwaarlozing
  • getuige zijn van huiselijk geweld
  • het onthouden van het recht op school
  • medische mishandeling  Münchhausen by Proxy waaronder Pediatric Condition Falsification en Educational Condition Falsification.

Uit recent onderzoek blijkt dat in 2010 ruim 118.000 kinderen en jongeren van 0 tot 18 jaar in Nederland (ruim 3 procent van het totaal) blootgesteld waren aan een vorm van kindermishandeling (Tweede Nationale Prevalentiestudie Mishandeling van kinderen en jeugdigen, 2011). Vergeleken met de resultaten van de eerste ‘Nationale prevalentiestudie mishandeling in 2005’ (NPM 2005) is er sprake van een stijging van het aantal kinderen en jongeren dat wordt mishandeld. In 2005 ging het nog om ruim 107.000 kinderen en jongeren (bron NJI).

In het jaarverslag AMK 2012 meldt dat er dat jaar  62  aangemelde onderzoeken zijn geweest, waarvan 43 bij afsluiting. In 2011 was dit 85 meldingen, waarvan 67 na onderzoek. Daarnaast overlijden er zelfs jaarlijks ca. 5 kinderen aan de gevolgen hiervan! Volgens het AMK bestaat het vermoeden dat er vanwege de complexe omstandigheden MbP nog veel meer kinderen slachtoffer zijn dan gemeld en/of gesignaleerd, ook omdat de slachtoffers vaak onzichtbaar zijn. Zeer schokkende cijfers met ernstige gevolgen.

In Nederland is het Münchhausen by Proxy syndroom nog een onbekende vorm van kindermishandeling. Veelal weten de slachtoffers (kinderen) niet van het bestaan van het syndroom, durven geen actie te ondernemen (want het gaat immers meestal om de eigen vader en moeder) en kunnen hun verhaal niet kwijt. De gevolgen daarvan zijn desastreus.

Wij, als stichting,  geven ook informatie over (de gevolgen van) Münchhausen by Proxy, middels onze lezingen en trainingen.

Mbp wordt ook wel Medical Child Abuse of Paediatric Condition Falsification/Münchhausen by Proxy/Educational Falsification genoemd. Hieronder vindt u uitgebreide informatie.

Meest gestelde vragen bij MbP

 

Is MbP een ziekte?

Je kunt niet lijden aan MbP, het is een vorm van kindermishandeling. Daders kunnen wel lijden aan gedragsstoornissen zoals depressie, angststoornis of andere (persoonlijkheids- en/of gedrags-) stoornissen. MbP is een zeer ernstige vorm van kindermishandeling waarbij (vaak) de moeder haar kind mishandeld. De dader verzint, verergert of veroorzaakt een psychische, sociale of lichamelijke afwijking/ziekte bij een slachtoffer, om zo zelf aandacht te krijgen van medisch personeel.

Veilig Thuis (voorheen AMK Advies- en meldpunt Kindermishandeling) krijgt gemiddeld iedere week een melding. Per jaar overlijden ongeveer vijf kinderen aan MbP/Pcf.

MbP bestaat uit twee sub diagnoses PCF/ECF en FDP

PCF is de medische diagnose bij het kind, gefalsificeerde/geïnduceerde aandoening bij het kind.
ECF is het voorwenden dat het kind niet mee kan komen op school.
FDP staat voor Factitious Disorder by Proxy, staat voor: nabootsen stoornis bij volmacht.

Wat maakt dat een arts de ouders (vaak de moeder) gelooft en het handelen bij een vermoeden op Mbp/PCF achterwege blijft?

Artsen leren vooral te luisteren naar de ouders, een kind kan immers vaak nog niet goed uitleggen wat er mis is. De arts is op zoek naar het medisch raadsel; hij wil de oorzaak kunnen vinden van de klachten. Artsen zitten vaak in een lastig pakket, want als ze een zeldzame afwijking over het hoofd zien, kan het kind mogelijk sterven. Ze lopen het risico aangeklaagd te worden.

Hoe herken je MbP bij een slachtoffer?

Het kind heeft vaak een gering gevoel voor eigenwaarde en verwacht snel straf.
Het kind leeft in een fantasiewereld, is apathisch en teruggetrokken.
Soms vraagt het kind juist opvallend veel aandacht.
Het kind is erg zenuwachtig, gespannen of angstig.
Het kind vertoont kinderlijk gedrag en /of (sociaal-emotionele) ontwikkelingsachterstand.
Het kind heeft vaak buikklachten, is vermoeid, heeft last van lusteloosheid en/of andere ‘onverklaarbare’ (psychosomatische) klachten.

Hoe kun je MbP bij een ouder/dader herkennen?

Men vind een ziekenhuisomgeving fijn en is gefascineerd door medische details.
Men is vaak medisch onderlegd, soms door zelfstudie of heeft mogelijk in de gezondheidzorg gewerkt of is daar nog werkzaam.
Men wil het ziekenhuispersoneel assisteren.
Men doet er alles aan om een hechte relatie met arts en/of hulpverleners op te bouwen.
Men spoort een arts aan om (heftige) ingrepen/onderzoeken te verrichten bij het kindje en blijft hier ook heel kalm onder.
Men kan goed liegen, bedriegen, acteren en manipuleren.
Men wordt boos als de arts onderzoek / behandeling weigert.
Men komt attent over, neemt de zorg van het kind vaak op zich.
Men kan heel bruut te werk gaan. Politiecamera opnames tonen hoe kinderen worden verstikt of ledematen worden gebroken.

Wat voor rol speelt de vader?

Waarschijnlijk heeft de vader niet door wat er zich echt afspeelt. Hij vertrouwt zijn vrouw en de zorg die zij voor hun kind neemt. Het kan zijn dat de vader een drukke baan heeft en zich weinig met de zorg zal bemoeien. In de meeste gevallen zal de vader ook volledig achter zijn vrouw staan en een afwezige rol spelen in het hele verhaal, maar natuurlijk zijn er uitzonderingen in. Er zijn vaders die wel iets doorhebben, maar zullen deze vaders geloofd worden als ze bij verschillende instanties hun vermoedens bespreekbaar maken?

Welke hulpverleners kunnen MbP/PCF signaleren?

Vooral artsen, verpleegkundigen psychologen, huisartsen, maar denk ook aan onderwijzers, kinderrechters en leerplicht of jeugdzorg.
Zij zien het kind heel vaak. Als er veel verzuim is omdat het kind vaak (voor onduidelijke reden) naar een ziekenhuis of arts moet en het kind niet zo ziek is als dat moeder beweert, dan kun je alert zijn. Zeker als bovengenoemde signalen ook spelen.

Hoe kun je MbP/PCF vaststellen?

MbP kan alleen worden vastgesteld als alle hulpverleners die betrokken zijn, de medische gegevens van het slachtoffer koppelen. Direct bewijs is vaak lastig maar wanneer het kind gescheiden is van de dader, en het kind geneest of de klachten verminderen, dan kan worden aangenomen dat het kind slachtoffer is van MbP.

Wat te doen bij vermoeden van MbP/PCF?

Iedereen kan bij vermoedens van kindermishandeling anoniem advies vragen of een melding maken bij Veilig Thuis. Hulpverleners en medisch personeel hebben hun eigen richtlijnen binnen de organisatie.

Vraag bij een vermoeden MbP/PCF advies bij:
Veilig Thuis (voorheen Het advies- en Meldpunt kindermishandeling: AMK)
Telefoonnummer: Veilig Thuis 0800-2000
http://www.vooreenveiligthuis.nl/

In Nederland komen er per jaar, volgens Veilig Thuis naar schatting 50 a 60 meldingen van het Münchhausen by Proxy syndroom binnen. Daarnaast overlijden er, zover bekend, jaarlijks ca. 5 kinderen aan de gevolgen hiervan. Volgens Veilig Thuis bestaat het vermoeden dat er vanwege de complexe omstandigheden bij Münchhausen by Proxy nog veel meer kinderen slachtoffer zijn dan gemeld en/of gesignaleerd.

Wat zijn de gevolgen voor het kind?

Kinderen kunnen er letterlijk (psychisch en lichamelijk) letsel aan overhouden omdat de moeder/dader het kind ernstige schade heeft toegebracht dat het niet meer te herstellen is.
Als de lichamelijke gevolgen te overzien zijn, heeft het kind nog veel te verduren. Het slachtoffer moet opnieuw leren hoe het is om kind te mogen zijn, het zelfvertrouwen is beschadigd. De kinderen weten niet hoe ze gewoon kind mogen zijn omdat ze altijd geïnstrueerd zijn door de dader.

Wat als het slachtoffer volwassen wordt?

Vooral als de overlever volwassen wordt is de zoektocht naar wie ze zijn vaak erg moeilijk.
Hun identiteit is totaal zoekgeraakt tijdens de nare mishandelingen in hun nare jeugd. Ze zijn in hun jeugd verraden. Overlevers kunnen last krijgen van een Post Traumatische Stress Stoornis, angst- en paniek stoornis, woedeaanvallen, slapeloosheid, depressie en geen gevoel voor eigenwaarde.

Share